ข้อมูลพื้นฐาน
ประวัติตำบลท่าสาป


ประวัติตำบลท่าสาป

           
          ในสมัยก่อนนั้นสะพานข้ามแม่น้ำปัตตานียังไม่มี  ชาวบ้านข้ามแม่น้ำโดยการใช้แพเป็นพาหนะในการเดินทาง  ซึ่งจะมีกลุ่มพวกอิทธิพล  หนังตะลุง  มโนราห์  หมอดู  พวกกลุ่มเหล่านี้เลื่อมใสทางไสยศาสตร์มาก  เชื่อกันว่าเมื่อข้ามแพนี้แล้ว  สิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายจะเสื่อมลงทันที  ไม่ขลังเหมือนเก่า  และทางข้ามแพนี้จะมีสิ่งอาถรรพ์มากมาย  จะสังเวยเอาชีวิตประชาชนปีละ 1 คน  เป็นประจำทุกปี  ชาวบ้านจึงเรียกว่า  “ท่าสาป”
 ชุมชนโบราณบ้านท่าสาป  ทุ่งกาโล  ภูเขาก่ำปั่น  ภูเขาวัดถ้ำ  นอกตัวเมืองยะลา  ไปทางทิศตะวันตก  ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลย  ๔๐๙ บริเวณหลักกิโลเมตรที่ ๔ ถึงหลักกิโลเมตรที่ ๘ อันเป็นที่ตั้งของตำบลท่าสาปและตำบลหน้าถ้ำ มีที่ราบที่ชาวบ้านเรียกว่า  ทุ่งกาโล  ด้านตะวันออกของทุ่งมีแม่น้ำปัตตานีไหลผ่านเป็นแนวเขตระหว่างพื้นที่กับตัวเมืองยะลา  ด้านตะวันตกมีภูเขาวัดถ้ำและภูเขาก่ำปั่นกั้นเป็นฉากหลัง  พื้นที่บริเวณดังกล่าวนี้รวมทั้งถ้ำต่างๆ  ในภูเขาวัดถ้ำและภูเขาก่ำปั่นถือเป็นชุมชนโบราณบริเวณเดียวกัน
 บ้านท่าสาป  ได้มีการจัดตั้งเป็นเมืองยะลาในปี  พ.ศ. ๒๓๙๐ ตั้งอยู่ริมแม่น้ำปัตตานีเป็นท่าเรือที่จะรับส่งสินค้า  จากต้นน้ำคือบริเวณอำเภอเบตง  อำเภอบันนังสตา  ตลอดจนเป็นที่ล่องเรือสู่ปากน้ำปัตตานีด้วย
 
          ทุ่งกาโล  เดิมเป็นทุ่งเลี้ยงสัตว์ของชาวบ้านท่าสาปและหน้าถ้ำ  ในพื้นที่มีโคกอิฐเนินดินปรากฏอยู่เรียงรายมักพบเครื่องปั้นดินเผาที่ยังสมบูรณ์อยู่บ้างเป็นเศษชำรุอยู่บ้าง  เมื่อปี  พ.ศ. ๒๔๗๒  ได้พบพระพุทธรูป  เทวรูป  เมื่อปี  พ.ศ. ๒๕๐๐  มีการปรับพื้นที่เพื่อสร้างสนามบินท่าสาปพบว่ามีซากกำแพงเมืองและได้พบเครื่องถ้วยชามฝังดินอยู่ไม่น้อย  พบเทวรูปพระนารายณ์สี่กร  สำริด  สูงประมาณหนึ่งศอกและพระพุทธรูปอีกหลายองค์
 
 

 
 

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้าน


 บ้านท่าสาป  หมู่ที่ 1  ตำบลท่าสาป  อำเภอเมือง  จังหวัดยะลา

ที่มาของชื่อหมู่บ้าน

      เดิมตำบลท่าสาปมีชื่อว่าท่าม่วง มีชาวบ้านมาจาก  อำเภอยะหริ่ง  จังหวัดปัตตานี  ฝั่งท่าสาปปัจจุบัน ต่อมาสัตว์เลี้ยงและผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมากที่บริเวณชายฝั่งแม่น้ำ  เช่นจมน้ำตายทุกปีและน้ำท่วม ชาวบ้านได้รับความเดือดร้อน อยู่มาวันหนึ่งมีแม่ชีปะขาวได้ธุดงค์มาพักพิงที่บริเวณชายฝั่งแม่น้ำ เจริญการภวานาธรรม ชาวบ้านได้มาพบและได้เล่าเรื่องราวที่เกิดขึ้นให้ฟัง  แม่ชีดูทางในแล้วบอกว่าที่นี่มีสิ่งชั่วร้ายสถิตอยู่  ภูตผีปิศาจอาศัยอยู่จึงทำพิธีขับไล่ปีศาจหายสาบสูญไป  แล้วให้เปลี่ยนชื่อหมู่บ้านจากบ้านท่าม่วงเป็น  “บ้านท่าสาป”จนถึงปัจจุบันนี้หมู่บ้านท่าสาปเริ่มก่อตั้งขึ้นในปี  พ.ศ. 2390  หรือประมาณไม่ต่ำกว่า 150 ปี  กลุ่มแรกที่มาก่อตั้งหมู่บ้าน  คือ  พระยาสงขลา (เกี้ยนเส้ง) นายเมือง (ยิ้มซ้าย)  “พระยาณรงค์ฤทธิศรีประเทศวิเศษา”  (เมือง)  ผู้เป็นต้นตระกูล  “กูลณรงค์”  คนกลุ่มแรกที่มาก่อตั้งหมู่บ้าน  อพยพมาจากยะลา  ซึ่งท่าสาป  เป็นเมืองที่ปรากฎขึ้นในปี  พ.ศ. 2390  มีการย้ายเมืองจากบ้านยะลามาอยู่ที่ตำบลท่าสาปริมฝั่งแม่น้ำปัตตานี  ชุมชนท่าสาปถือเป็นชุมชนแรกเริ่มเดิมที่ตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์  สามารถสืบค้นหลักฐานได้อย่างชัดเชน  การตั้งเมืองอยู่ทีบริเวณบ้านกูลณรงค์ปัจจุบัน  (ข้างโรงเรียนบ้านท่าสาป)  ข้าหลวงคนแรกมาราชการเมืองอยู่ที่บริเวณสถานที่อนามัยและวัดท่าสาปปัจจุบัน

สาเหตุที่กลุ่มอพยพมาจากบ้านยะลา
เพราะชุมชนท่าสาปในอดีตเป็นชุมชนเกษตรกรรมใหญ่  เป็นที่พักและเก็บสินค้า  มีตึกรามบ้านช่องมากมาย  ในลักษณะศูนย์การค้า  เป็นท่าเรือเพื่อส่งสินค่า

 

 บ้านปายอ  หมู่ที่ 2  ตำบลท่าสาป  อำเภอเมือง  จังหวัดยะลา

ที่มาของชื่อหมู่บ้าน

      ปายอหรือภาษาไทยเรียกว่า “พรุ”   ซึ่งปัจจุบันกลายสภาพเป็นสวนยาง  เนื่องจากหมู่บ้านที่แห่งนี้ในอดีตส่วนหนึ่งของหมู่บ้านจะมีพรุอยู่ ซึ่งชาวบ้านที่มาเลี้ยงสัตว์ในบริเวณนี้ ในฤดูแล้ง เนื่องจากที่บริเวณอื่นไม่มีน้ำในฤดูแล้งและน้ำจะท่วมในฤดูฝน แต่หมู่บ้านนี้พื้นที่อีกส่วนหนึ่งน้ำท่วมไม่ถึง
      หมู่บ้านปายอเริ่มก่อตั้งในปี  พ.ศ. 2295  หรือประมาณ 250  ปีมาแล้ว  คนกลุ่มแรกที่มาเริ่มก่อตั้งหมู่บ้าน  จากการบอกเล่าของผู้สูงอายุในหมู่บ้าน  ก่อนที่เจ้าเมืองยาลอจะมาทำวังที่ใกล้กับหมู่บ้านแห่งนี้ก็มีชาวบ้านอาศัยอยู่ก่อนแล้ว  แต่ไม่สามารถระบุชื่อบุคคลเหล่านั้นได้ คนกลุ่มแรกที่มาก่อตั้งหมู่บ้านนี้อพยพมาจากบ้านตาสา ตำบลพร่อน   อำเภอเมือง  จังหวัดยะลา  และจากบันนังลูวา  ตำบลหน้าถ้ำ

สาเหตุที่กลุ่มอพยพมาจากบ้านตาสา
      เพราะบ้านตาสาเป็นที่ลุ่มน้ำท่วมถึงจึงต้องอพยพมาอยู่ที่หมู่บ้านแห่งนี้  ก็เพื่อใช้เป็นที่เลี้ยงสัตว์ได้ตลอดทั้งปี

อาชีพครั้งแรกของราษฎรที่อพยพมาอยู่มีอาชีพดั้งเดิม
คือ  อาชีพหาของป่า  อาชีพเลี้ยงสัตว์  อาชีพเพาะปลูก  และอาชีพจับสัตว์น้ำ

 บ้านลิมุด  หมู่ที่  3  ตำบลท่าสาป  อำเภอเมือง  จังหวัดยะลา


ที่มาของชื่อหมู่บ้าน
       หมู่บ้าน “ลิมุด” เป็นหมู่บ้านหนึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของตำบลท่าสาป อยู่ติดแม่น้ำปัตตานี แต่เดิมหมู่บ้านนี้มีคนปลูกบ้านอยู่กันห่างๆ ในอดีตนั้นมีคนหนึ่งเป็นคนที่ชาวบ้านนับถือในละแวกนี้ในฐานะผู้อวุโสเป็นหญิงชื่อ  “ฮาลีเมาะ” ซึ่งได้มาตั้งถิ่นฐานและประกอบอาชีพเกษตรกรรมในบริเวณนี้  เรียกกันต่อๆ กันมาว่า  “ตือลีมุด” เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป  ต่อมาระยะเวลาหลายปีจึงกลายเป็น “ลิมุด” จนถึงปัจจุบัน
       หมู่บ้านลิมุดเริ่มก่อตั้งในปีไหนไม่ปรากฏ  หรือประมาณ  200  กว่าปีมาแล้ว  คนกลุ่มแรกที่มาเริ่มก่อตั้งหมู่บ้านคือ  กลุ่ม “ฮารีเมาะ” แต่กลุ่มที่ได้เข้าสู่หมู่บ้านนั้นมีหลายกลุ่มด้วยกัน เช่น ในสมัยที่ท่าสาปยังเป็นที่ตั้งของจังหวัดยะลา สมัยมีกลุ่มพ่อค้าแม่ค้าจากจังหวัดปัตตานีได้มาติดต่อค้าขายกันทางเรือ และต่อมาได้ตั้งถิ่นฐานอยู่ที่นี่เลย บางคนก็ได้อพยพมาด้วยเหตุผลการเมือง บางกลุ่มก็อพยพโดยการถางป่าเพื่อการเพาะปลูกและก็ตั้งถิ่นเป็นที่อยู่อาศัย แต่กลุ่ม “ฮาลีเมาะ” นั้นเป็นที่รู้จักกันมากที่สุด และเป็นผู้อวุโสเป็นที่รู้จักกัน นับถือกันโดยทั่วหมู่บ้าน
       คนกลุ่มแรกที่มาตั้งหมู่บ้านนี้อพยพมาจากบ้าน  แปะบุง  อำเภอบาเจาะ  จังหวัดนราธิวาส มาทางเรือ  ลงท่าสาป  และแยกย้ายกันไปทำมาหากิน  หาที่ดินบริเวณนี้  นอกจากนี้ยังมีกลุ่มคนจากตำบลต่างๆ  จากอำเภอยะหริ่ง  จังหวัดปัตตานี  เข้ามาทำการเพาะปลูกในบริเวณนี้ด้วย  ต่อมาก็ได้มีลูกหลานตามมาอยู่ด้วย  จนเกิดมีการตั้งถิ่นฐาน  สร้างบ้าน  สร้างเรือนกันหลายหลัง  อยู่กันเป็นสังคมและเกิดเป็นหมู่บ้านขึ้นมา

 


 บ้านสาคอ  หมู่ที่ 4  ตำบลท่าสาป  อำเภอเมือง  จังหวัดยะลา

ที่มาของชื่อหมู่บ้าน
      บ้านสาคอในอดีตพื้นที่แห่งนี้เป็นป่า  มีกลุ่มคนกลุ่มหนึ่งได้มาตั้งถิ่นฐาน  และได้ตั้งชื่อหมู่บ้านว่า  “สาคอ” ชื่อนี้ได้จากต้นไม้ที่ใหญ่ที่สุดในป่า  ประชาชนได้ตั้งชื่อต้นไม้นี้ว่าต้นสาคอ และได้เอาชื่อของต้นไม้นี้มาตั้งเป็นชื่อหมู่บ้านในปัจจุบัน
      หมู่บ้านสาคอเริ่มก่อตั้งในปี  พ.ศ. 2284  หรือประมาณ  260  ปีมาแล้ว  คนกลุ่มแรกที่มาก่อตั้งหมู่บ้านมาจากบ้านตาสา  บ้านจาหนัน  ตำบลพร่อน  อำเภอเมือง  จังหวัดยะลา

สาเหตุที่กลุ่มอพยพมาจากบ้านตาสา
      มีคนจากบ้านตาสาจำนวน  5-10  คน  เดินทางมาในฐานะท่องเที่ยว  ผจญภัย  พอเดินทางมาถึงบริเวณ  “หมู่บ้านสาคอปัจจุบัน” ทุคนสนใจเพราะเป็นพื้นที่เหมาะสมแก่การตั้งถิ่นฐาน  ปลูกบ้าน  และแบ่งเขตแต่ละคน  ใครถางป่าได้แค่ไหนก็เอาแค่นั้น  หลังจากนั้นก็เริ่มปลูกบ้านขึ้นพร้อมถึงปัจจุบัน

อาชีพครั้งแรกของราษฎรที่อพยพมาอยู่มีอาชีพดั้งเดิม
คือ  อาชีพทำนา  อาชีพเก็บของป่าไปแลกในตลาด
 
บ้านปือเราะ  หมู่ที่ 5  ตำบลท่าสาป  อำเภอเมือง  จังหวัดยะลา

ที่มาของชื่อหมู่บ้าน

      หมู่บ้านปือเราะเดิมมีชื่อว่าหมู่บ้านท่าพระ  ในสมัยก่อนจะมีท่าน้ำแห่งหนึ่งซึ่งท่าน้ำตรงนั้นในสมัยก่อนเคยมีโรงอิฐเล็กๆ  อยู่ตรงบริเวณท่าน้ำ  และท่าน้ำตรงนั้นยังเป็นที่ทำพิธีปล่อยของไม่ดีทางไสยศาสตร์  ซึ่งจะมีพระมาทำพิธีกันเป็นกลุ่มๆ  อยู่เสมอและปัจจุบันชื่อหมู่บ้านก็ได้เปลี่ยนมาเป็น  บ้านปือเราะ
      หมู่บ้านปือเราะเริ่มก่อตั้งในปี  พ.ศ. ใดไม่ปรากฏ  หรือประมาณ  170  ปีมาแล้ว  คนกลุ่มแรกที่เข้ามาริเริ่มตั้งหมู่บ้านนี้มีข้อมูลไม่ค่อยชัดเจน  แต่ว่าจากที่เล่ากันว่าเท่าที่จำได้ก็มีกลุ่มบางคนมาตั้งโรงอิฐดินเผาที่ท่าน้ำเป็นกลุ่มแรก

อาชีพครั้งแรกของราษฎรที่อพยพมาอยู่มีอาชีพดั้งเดิม
       คือ  การทำนา  และการทำสวนยางพาราและการหาปลา
 
บ้านกำปั่น  หมู่ที่ 6  ตำบลท่าสาป  อำเภอเมือง  จังหวัดยะลา

ที่มาของชื่อหมู่บ้าน
      บ้านกำปั่น  “กำปั่น” เป็นชื่อเรือ เชื่อกันว่าสมัยก่อนสถานที่แห่งนี้เป็นทะเล อยู่ริมภูเขามีชาวจีนค้าขายทางเรือกำปั่น แล้วเรือล่มอยู่ริมเขา จึงตั้งชื่อสถานที่แห่งนี้ว่า “หมู่บ้านกำปั่น” จนถึงปัจจุบัน
      หมู่บ้านกำปั่นเริ่มก่อตั้งในปี  พ.ศ. ใดไม่ปรากฏ  หรือประมาณ  158  ปีมาแล้ว 

คนกลุ่มแรกที่มาก่อตั้งหมู่บ้านเรือกำปั่น  คือ
      1. นายแวดอเลาะ  กาปา
      2. นายสาแม       บากา
      3. นายปะจู         กอแต
      4. นายมะแซ       มะมิง

     คนกลุ่มแรกที่มาตั้งหมู่บ้านนี้อพยพมาจากบ้านตาสา  ตำบลพร่อน  อำเภอเมือง  จังหวัดยะลา  และจากหมู่ที่  5  บ้านควน  ตำบลพร่อนเช่นกัน

สาเหตุที่กลุ่มอพยพมา 
      เพราะแต่เดิมสถานที่แห่งนี้เป็นที่สงบห่างไกลจากบุคคลอื่น  เหมาะแก่การเลี้ยงสัตว์  เช่น โค  กระบือ  ชาวบ้านอพยพมาเพื่อสถานที่เลี้ยงสัตว์  โดยในตอนแรกมาเลี้ยงวัว  มาเช้ากลับเย็น  และได้สร้างกระต๊อบเล็กๆ  สำหรับหลบแดด  หลบฝน  นานๆ  เข้าก็มีการขยายที่ทำกิน  และในที่สุดก็มีการสร้างบ้านเรือนเป็นหลักแหล่ง

อาชีพครั้งแรกของราษฎรที่อพยพมาอยู่มีอาชีพดั้งเดิม
       คือ  ชาวบ้านที่อพยพมาจากบ้านตาสา  (ม.3,ม4  ต.พร่อนในปัจจุบัน) และบ้านควน(ม.5  ต.พร่อน) เข้ามาทำอาชีพครั้งแรก  คือ  การเลี้ยงสัตว์  ได้แก่  วัว,ควาย


ข้อมูลพื้นฐาน
- สถานที่สำคัญทางศาสนา
- สถานที่ท่องเที่ยว
- ข้อมูลชุมชน
- ข้อมูลทั่วไป
- ประวัติตำบลท่าสาป
ดูทั้งหมด

  เทศบาลตำบลท่าสาป   ทำเนียบบุคลากร   รายงานผลงบการเงิน
เทศบาลตำบลท่าสาป
หมู่ที่ 3 ตำบลท่าสาป อ.เมือง จ.ยะลา โทร. 0-7336-2488
Copyright by thasap.go.th Create by : Tonnam Multimedia 086-9638666
Engine by MAKEWEBEASY